Sandomierz, zlokalizowany nad Wisłą w województwie świętokrzyskim, od wieków przyciąga turystów swym urokliwym staromiejskim układem urbanistycznym i bogatą historią. Nazywany „Małym Rzymem” ze względu na swoje położenie na siedmiu wzgórzach, oferuje zarówno piękne widoki, jak i klimatyczne kamienice, wąskie podziemne korytarze oraz malownicze zaułki. W tym wpisie odkryjemy, co warto zobaczyć w Sandomierzu, gdzie spróbować lokalnych specjałów oraz jak zaplanować krótki, ale treściwy wypad.

Krótka historia miasta

Sandomierz to jedno z najstarszych miast w Polsce – pierwsze wzmianki o nim pochodzą z XI wieku. W średniowieczu pełnił ważną rolę w administracji księstwa sandomierskiego, a później stał się ośrodkiem królewskim. Jego rozkwit przypada na XVI wiek, kiedy to dzięki handlowi solą i switch transportowi rzecznemu zyskał na znaczeniu. Władza królewska postawiła tu rezydencję, a biskupi sandomierscy wznosili okazałe kościoły i klasztory. Miasto obronne, otoczone murami i basztami, przechodziło burzliwe dzieje – od najazdów tatarskich i szwedzkich po zaborcze potyczki. Mimo to starówka zachowała w dużej mierze układ urbanistyczny sprzed pięciu wieków, co dziś czyni ją niezwykle malowniczą.

Najważniejsze atrakcje turystyczne

1. Rynek i Ratusz

Sandomierski Rynek, otoczony renesansowymi kamienicami, stanowi serce miasta. W centrum stoi XVIII-wieczny Ratusz, który do dziś pełni funkcję administracyjną i jest doskonałym punktem orientacyjnym. Warto zwrócić uwagę na portale kamienic: Bogusława, Krzysztofa czy Bartosza – zachwycają precyzją detali urbanistycznych i malarskich.

2. Zamek Królewski i Baszta Opatowska

Na jednym z siedmiu wzgórz górują resztki Zamku Królewskiego, w którym mieści się dziś Muzeum Diecezjalne. W jego podziemiach znajdują się eksponaty związane z historią regionu. Obok zamku wznosi się Baszta Opatowska – najlepiej zachowana wieża obronna, z której tarasu rozpościera się panorama na Wisłę, Ogrody Bernardyńskie i Stare Miasto.

3. Podziemna Trasa Turystyczna

Sandomierz słynie z rozległych, krętych korytarzy piwnicznych, które powstały w XIV–XVII wieku. Trasa liczy ponad 500 metrów i prowadzi przez klimatyczne, wilgotne lochy, wypełnione legendami o duchach i skarbach ukrytych przed najazdami. Przewodnik opowiada o technikach celnych piwnicarskich oraz o historii życia codziennego w dawnej warowni.

4. Katedra św. Jakuba Apostoła

Gotycka świątynia z XIV wieku, rozbudowywana w kolejnych stuleciach, to jeden z najważniejszych zabytków sakralnych w mieście. Warto zwrócić uwagę na chór muzyczny oraz barokowy ołtarz główny. W podziemiach katedry znajdują się sarkofagi biskupów sandomierskich i fragmenty pierwotnego romańskiego fundamentu.

5. Wąwóz Królowej Jadwigi (Wąwóz Korzeniowy)

Na obrzeżach Starego Miasta znajduje się wąwóz o wysokości nawet kilkunastu metrów, w którym wiją się korzenie drzew, tworząc niezwykły, bajkowy krajobraz. Spacer krętą ścieżką pozwala poczuć klimat pradawnej Puszczy Sandomierskiej oraz zobaczyć unikalne formacje skalne i roślinne.